سازمان حقوق بشر ایران؛ ۱۱ خرداد ۱۴۰۵: حکم اعدام ۱۰ زندانی از جمله دو تبعه افغانستان که در پروندههای جداگانه با اتهامات «قتل عمد»، «تجاوز به عنف» و «مواد مخدر» به قصاص نفس و یا اعدام محکوم شده بودند، در زندان مرکزی شیراز (عادلآباد) به اجرا درآمد. هویت هشت تن از این زندانیان سعید دهقانزاده، برزو موسیزاده، عباس بیات، علیاکبر سرابیمقدم، سالار شیخی، محمد عثمان دانهبرچین، قادر خدامرادی و محمدصدیق بلوچی احراز شده است.
بنابه اطلاع سازمان حقوق بشر ایران، سحرگاه روز یکشنبه ۱۰ خردادماه ۱۴۰۵، حکم اعدام ۱۰ مرد در زندان مرکزی شیراز به اجرا درآمد. هویت چهار زندانی که با اتهام «قتل عمد» به قصاص نفس محکوم شده بودند، سعید دهقانزاده، ۳۲ ساله، برزو موسیزاده، ۳۰ ساله، عباس بیات، ۳۰ ساله و علیاکبر سرابیمقدم احراز شده است.
هویت یک زندانی دیگر که با اتهام «تجاوز به عنف» به اعدام محکوم شده بود، سالار شیخی، ۲۹ ساله احراز شده است.
هویت سه تن از این زندانیان که با اتهامات مربوط به «مواد مخدر» به اعدام محکوم شده بودند، محمد عثمان دانهبرچین، ۳۵ ساله، قادر خدامرادی، ۴۳ ساله و محمدصدیق بلوچی، ۵۵ ساله هرسه شهروند بلوچ احراز شده است.
همچنبن هویت دو زندانی دیگر که ظاهرا تبعه کشور افغانستان بودند و با اتهامات مربوط به «مواد مخدر» اعدام شدند، تا لحظه تنظیم این خبر احراز نشده است.
یک منبع مطلع درباره جزئیات پرونده این زندانیان به سازمان حقوق بشر ایران گفت: «محمد عثمان دانهبرچین و قادر خدامرادی هر دو شهروند بلوچ و حدود چهار سال پیش با اتهامات مرتبط با مواد مخدر بازداشت شده بودند. محمد عثمان اهل ایرانشهر و پدر سه فرزند و قادر نیز پدر چهار فرزند بود. محمدصدیق بلوچی، دیگر شهروند بلوچ و اهل زاهدان، شش فرزند داشت. او از ۹ سال پیش با اتهام مواد مخدر بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.»
این منبع در رابطه با محکومان به قصاص نفس افزود: «سعید دهقانزاده اهل شیراز، چهار سال پیش حین یک نزاع خیابانی به اتهام قتل عمد بازداشت شد. عباس بیات نیز اهل شیراز بود و سه سال پیش در شرایطی مشابه و در پی نزاع به اتهام قتل بازداشت و به قصاص محکوم شده بود. برزو موسیزاده که اهل کرمانشاه بود، در شیراز کارگری میکرد؛ او سه سال پیش در محل کار با همکارش درگیر شد و متهم بود با پرتاب تکه سنگی به سر او مرتکب قتل شده است. علیاکبر سرابیمقدم اهل کازرون، حدود چهار سال پیش با اتهام قتل در کازرون بازداشت و به شیراز منتقل شده بود.»
این منبع در پایان گفت: «سالار شیخی اهل جلفا بود و حدود دو سال پیش به اتهام تجاوز به عنف بازداشت و به اعدام محکوم شده بود.»
اعدام این ده زندانی را رسانههای داخل ایران یا منابع رسمی تا لحظه تنظیم این خبر اعلام نکردهاند.
برپایه گزارش سالانه سازمان حقوق بشر ایران، در سال ۲۰۲۵ دستکم ۷۴۷ نفر با اتهام قتل در ایران اعدام شدند. در سال ۲۰۲۴ دستکم ۴۱۹ اعدام به اتهام قتل و بر اساس قوانین قصاص اجرا شد. این تعداد دستکم ۲۸۲، ۲۸۸ و ۱۸۳ نفر در سالهای ۲۰۲۳، ۲۰۲۲ و ۲۰۲۱ بوده است. سال ۲۰۲۵ بالاترین تعداد سالانه اعدامهای قصاص از سال ۲۰۱۰ تاکنون را داشت. همچنین، در شش سال گذشته، اعدام زندانیانی که با اتهامات مربوط به «مواد مخدر» محکوم شدهاند بهطور مستمر افزایش یافته است. بر اساس گزارش سالانه سازمان حقوق بشر ایران، در سال ۲۰۲۵ دستکم ۷۹۵ نفر با این اتهام اعدام شدند که افزایشی ۵۸ درصدی را نسبت به سال قبل نشان میدهد. در سال ۲۰۲۴ دستکم ۵۰۳ نفر به اتهامات مرتبط با مواد مخدر در ایران اعدام شدند، که افزایشی ۶.۶ درصدی نسبت به سال ۲۰۲۳ (۴۷۱ اعدام) داشته و تقریباً ۲۰ برابر بیشتر از اعدامهای مرتبط با مواد مخدر در سال ۲۰۲۰ است.
تصویر زیر آگهی ترحیم سعید دهقانزاده است:
