اعدام ایوب محمد نبیل، شهروند عراقی، به اتهام «جاسوسی» برای عربستان سعودی

بر اساس اطلاعاتی که سازمان حقوق بشر ایران به دست آورده است، صبح روز یکشنبه، ۱۹ مهرماه، حکم اعدام یک مرد تبعه عراق در زندان مرکزی رشت (لاکان) به اجرا درآمد. هویت این مرد، ایوب محمد نبیل، ۲۸ ساله و اهل شهر حدیثه در کشور عراق احراز شده است. 

۴ شهریور ۱۴۰۴ مأموران وزارت اطلاعات در شهرستان فومن ایوب محمد نبیل را بازداشت کردند. او پیش از بازداشت، سرایدار یک ویلای شخصی بود که پیش‌تر با گذرنامه و به‌طور قانونی وارد ایران شده بود.

یک منبع مطلع پیش‌تر به سازمان حقوق بشر ایران گفته بود: «ایوب پس از بازداشت، حدود پنج ماه در بازداشتگاه اطلاعات رشت نگهداری شد و در آنجا تحت شکنجه‌های شدید روانی قرار گرفت. او تمام اتهام‌ها درباره ارتباط یا همکاری با عربستان سعودی یا گروه‌های وابسته به آن را رد کرده و گفته بود این اتهام‌های سنگین صرفاً به این دلیل به او نسبت داده شده که یک مسلمان سنی متشرع بوده، ریش داشته و در اتاق نگهبانی‌اش به کودکان و نوجوانان محلی قرآن آموزش می‌داده است.»

این منبع افزود: «با وجود این‌که هیچ مدرکی دال بر ارتباط او با فعالیت‌های سیاسی یا گروه‌های سنی وهابی وجود نداشت، شعبه یکم دادگاه انقلاب رشت او را به اعدام محکوم کرد.»

سازمان حقوق بشر ایران هشتم مهرماه گزارش داده بود که ایوب به اعدام محکوم شده است؛ اما خبر محکومیت یا اعدام این زندانی را منابع رسمی یا رسانه‌های داخل ایران تا لحظه تنظیم این خبر اعلام نکرده‌اند.

از ابتدای سال ۲۰۲۶ میلادی دست‌کم ۱۷ نفر به اتهام جاسوسی اعدام شده‌اند. ۱۳ نفر از آنان به جاسوسی برای اسرائیل و ایالات متحده متهم بودند و افزون‌بر ایوب محمد نبیل، دو تبعه عراقی دیگر نیز به جاسوسی برای یک کشور عربی نامشخص متهم شده بودند. یک تبعه افغانستان نیز به اتهام جاسوسی برای یک کشور نامشخص اعدام شد. 

بر اساس گزارش سالانه ۲۰۲۵ سازمان حقوق بشر ایران درباره مجازات اعدام در ایران، طی سال گذشته میلادی، دست‌کم ۱۳ نفر به اتهامات مرتبط با جاسوسی برای اسرائیل اعدام شدند. روند افزایشی این اعدام‌ها در آستانه جنگ ۱۲روزه در خرداد ۱۴۰۴ آغاز شد؛ دو نفر پیش از جنگ، سه نفر در جریان جنگ و بقیه پس از جنگ اعدام شدند. لازم به ذکر است که در برخی موارد، متهمان در ابتدا به اتهام جاسوسی بازداشت نشده بودند، بلکه آنان تحت اجبار و شکنجه به اعترافات علیه خود واداشته شدند و همین اعترافات بعدها مبنای صدور حکمشان قرار گرفت. 

در سال ۲۰۲۶، دو مورد از این اعدام‌ها در ماه ژانویه و ۱۵ اعدام‌ دیگر به اتهام جاسوسی، از زمان «جنگ ۴۰ روزه» به این‌سو، اجرا شده است.